Qarz daftari sahifasini namunaga qarab qanday chizish kerak?

Bo‘sh daftarga qanday chiziq tortishni ko‘pchilik o‘ylab o‘tirmaydi — natijada ustunlar yetishmay qoladi yoki keraksiz joy band bo‘ladi. Quyida — qarz daftarini yuritish tartibiga mos, sinalgan namuna.

Chop etib bo‘lishi ham foydali: agar bir necha do‘konda bir xil shakl ishlatmoqchi bo‘lsangiz, bitta bo‘sh namunani printer orqali ko‘paytirib, har sahifaga tikib chiqishingiz mumkin.

Namuna qog‘ozga chizish uchun ham, mavjud daftarni qayta tartiblash uchun ham mos. Har ustun nima uchun kerakligini tushunsangiz, o‘zingizga qulay o‘lchamda chizishingiz ham oson bo‘ladi.

Sakkizta majburiy ustun

1. Sana — qarz olingan kun.
2. Mijoz — to‘liq ism, familiya.
3. Telefon — mijozni topish uchun asosiy kalit.
4. Nima oldi — tovar nomi, qisqa izoh.
5. Summa — berilgan nasiya miqdori.
6. To‘landi — qisman yoki to‘liq qaytgan pul.
7. Qoldiq — summa minus to‘langan.
8. Muddat — qaysi kungacha to‘lashi kerak.

Shu sakkiztasi bo‘lsa, keyinchalik «kim, qachon, nechaga» degan savol tug‘ilmaydi.

Ba’zi do‘kon egasi «izoh» ustunini qo‘shishni ham foydali deb topadi — masalan, mijozning ishlash joyi yoki qo‘shimcha telefon raqami. Bu ixtiyoriy, lekin katta mahallada bir xil ismli mijozlarni ajratishga yordam beradi.

Ustunlar tartibi ham muhim: eng ko‘p qaraladigan ustunlarni (mijoz, qoldiq, muddat) sahifaning ko‘proq ko‘rinadigan joyiga, kamroq qaraladiganlarni (telefon, izoh) chetga qo‘yish qulay — kunlik ishda ko‘z tez topadigan tartib yaxshiroq ishlaydi, ayniqsa shoshilinch paytda.

To‘ldirilgan sahifa namunasi

Raqamlar shartli misol — o‘z do‘koningizdagi haqiqiy summani yozasiz.

E’tibor bering: «To‘landi» ustunida faqat summa emas, sana ham yozilgan. Bu — keyinchalik «qachon qaytardim» degan bahs chiqmasligi uchun muhim tafsilot.

Agar naqd emas, kartaga o‘tkazma orqali to‘lansa, «To‘landi» ustuniga bu ham izoh sifatida qo‘shilishi mumkin — masalan, «o‘tkazma» deb belgilash — bu naqd va o‘tkazma pulini aralashtirib yubormaslikka yordam beradi.

Qisman to‘lov uchun joy qoldirish

Har qator ostida bir-ikki bo‘sh satr qoldiring. Mijoz qisman pul olib kelganda, eski qatorni o‘chirmasdan o‘sha bo‘sh satrga sana va summa yoziladi, qoldiq esa qayta chiqariladi.

Joy tor bo‘lib qolsa, qatorni chizib «qoldiq __ so‘m, davomi keyingi sahifada» deb yozib, yangi sahifada davom eting.

Qisman to‘lov yozuvi qisqa bo‘lishi mumkin: sana va summa yetadi, izohga «qisman» deb qo‘yish ixtiyoriy. Muhimi — eski summa o‘chirilmasin, faqat qoldiq yangilansin.

Har mijozga alohida sahifa yoki umumiy ro‘yxat?

Tez-tez qaytadigan mijoz — masalan, har hafta nasiyaga oladigan qo‘shni — uchun alohida sahifa qulay: butun tarix bir joyda ko‘rinadi.

Bir martalik yoki kamdan-kam nasiya uchun esa umumiy ro‘yxat yetadi — ismlarni aniq yozish shart, aks holda bir xil ismli ikkita mijoz chalkashib ketishi mumkin.

Aralash yechim ham bor: doimiy mijozlarga alohida sahifa, kamdan-kam keladiganlarga esa umumiy sahifaning oxiridagi qisqa ro‘yxat. Do‘koningizga qarab tanlang — bitta to‘g‘ri javob yo‘q.

Sahifa oxirida jami qanday chiqariladi?

Har sahifa oxirida ikkita raqamni qo‘lda qo‘shib chiqaring: umumiy berilgan summa va umumiy qoldiq. Bu ikkitasi — o‘sha sahifadagi «qancha pul ko‘chada» degan savolga javob.

Qo‘lda qo‘shish zerikarli tuyulsa, bu ustunlar telefon ilovasida o‘zi hisoblanadi — siz faqat ism, summa va muddatni kiritasiz, qolganini dastur hisoblaydi.

Sahifa to‘lib qolsa, nima qilish kerak?

Yoziladigan joy tugasa, qoldiqni yangi sahifaga ko‘chiring: mijoz ismi, telefon va faqat ochiq qoldiq — yopilgan qatorlar yangi sahifaga tushmaydi.

Yangi sahifani boshlashda birinchi qatorga «boshlang‘ich qoldiq» deb yozib, o‘sha summani kiriting — shunda yangi sahifa ham to‘liq va tushunarli, hech kimga tushuntirish shart bo‘lmagan holda boshlanadi.

Eski sahifani butunlay yirtib tashlamang. Uni chizib, «ko‘chirildi, __ sahifaga» deb yozib qo‘ying — bu arxiv sifatida qoladi va kerak bo‘lsa, eski yozuvlarni tekshirish imkonini beradi.

Ko‘chirishda ikki marta tekshiring: eski sahifadagi qoldiq va yangi sahifadagi boshlang‘ich summa bir xil bo‘lishi shart. Farq chiqsa, ko‘chirishdan oldin uni topib, tuzating — shunda keyingi sahifadagi hisob to‘g‘ri asosda boshlanadi.

Namuna qanchalik oddiy bo‘lsa, uni har kuni to‘ldirish shunchalik oson bo‘ladi — murakkab jadval emas, aynan shu sakkiz ustun ko‘pchilik do‘kon uchun yetarli.